Elektrikli araç alan bir kat malikinin ilk karşılaştığı sorun çoğu zaman aracın menzili değil, apartman veya site otoparkında şarj ünitesini nereye ve hangi izinle kuracağıdır. Kendi park yerinizin bulunduğunu düşünseniz bile kablonun ortak elektrik odasından, şafttan veya ortak otopark bölümünden geçmesi uyuşmazlık yaratabilir. Buna karşılık son yıllardaki mevzuat ve idari görüşler, güvenli kurulumları kolaylaştıran daha esnek bir çerçeve oluşturmuştur.
Burada tek bir “yönetimden izin al, cihazı tak” formülü yoktur. Park yerinin ortak alan mı yoksa bağımsız bölümün eklentisi mi olduğu, mevcut elektrik tesisatında değişiklik gerekip gerekmediği, cihazın yalnızca kat maliklerine mi yoksa dışarıya ticari hizmet amacıyla mı kullanılacağı ve teknik projenin uygunluğu birlikte değerlendirilmelidir.
Ortak otoparkta çoğunluk kararı yeterli olabilir
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 23 Temmuz 2024 tarihli görüşü doğrultusunda, ortak kullanım alanı niteliğindeki otoparklarda kurulacak ve ortak faydayı artıracak elektrikli araç şarj üniteleri için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile karar alınması yeterli görülmektedir. Bu yaklaşım, geçmişte Kat Mülkiyeti Kanunu m.19’daki beşte dört yazılı rıza şartının her kurulumda aranacağı yönündeki daha katı uygulamayı önemli ölçüde yumuşatmıştır.
Buradaki çoğunluk hesabı yalnızca toplantıya katılanların yarısından fazlası değildir. Karar alınırken hem kat maliki sayısı hem de arsa payı bakımından çoğunluğun sağlanması gerekir. Yönetim planında karar usulünü etkileyen özel hükümler veya toplu yapıya özgü düzenlemeler bulunuyorsa bunlar da kontrol edilmelidir.
Park yeri bağımsız bölümün eklentisiyse kurul kararı gerekmeyebilir
Park alanı ortak yer olmayıp tapu veya proje bakımından bağımsız bölümün eklentisi niteliğindeyse durum farklıdır. Bakanlığın görüşünde, mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmaksızın bağlantı kurulması ve diğer bağımsız bölümler ile ortak alanların etkilenmemesi kaydıyla bu tür alanlarda kat malikleri kurulu kararı aranmayabileceği belirtilmiştir.
Ancak “otoparkta benim ismim yazıyor” demek, alanın hukuken eklenti olduğunu tek başına göstermez. Tapu kaydı, yönetim planı, mimari proje ve fiili kullanım birlikte incelenmelidir. Ayrıca özel park alanına cihaz konulsa dahi kablo güzergâhı ortak alandan geçiyor veya ortak elektrik altyapısında kapasite artışı gerektiriyorsa kurul ve teknik izin konusu yeniden gündeme gelebilir.
2025 değişikliği ruhsat sürecini de kolaylaştırdı
11 Mart 2025 tarihli Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği değişikliğiyle, site ve apartmanların ortak otopark alanlarında elektrikli araç şarj ünitelerinin kurulumu için yapılması zorunlu olan elektrik tesisatı, belirli koşullarda yapı ruhsatı gerektiren işler dışında bırakılmıştır. Böylece sırf şarj ünitesi için yapılacak elektrik tesisatı bakımından klasik yapı ruhsatı süreci sadeleştirilmiştir.
Bu kolaylık “hiçbir teknik proje veya denetim gerekmez” anlamına gelmez. Bakanlık açıklamalarında yangın mevzuatına uygun projenin hazırlanması, fenni sorumluluğun üstlenilmesi ve ilgili idareye gerekli belgelerin sunulması gibi teknik yükümlülükler korunmaktadır. Elektrik dağıtım şirketinin bağlantı ve kapasite yönünden olumlu görüşü de uygulamada önem taşır.
Uzatma kablosuyla daireden araç şarj etmek neden risklidir?
Bazı araç sahipleri kurul kararıyla uğraşmamak için daire sayacından otoparka uzun kablo çekmeyi tercih edebiliyor. Ancak kablonun ortak merdiven, şaft, otopark tavanı veya elektrik odasından geçmesi hem ortak alana müdahale hem de yangın ve elektrik güvenliği bakımından sorun yaratabilir. Apartman yönetiminin sonradan sökme talebiyle karşılaşılması mümkündür.
Ayrıca mevcut kolon hattının ve bina gücünün yüksek akımlı sürekli şarjı kaldırıp kaldırmadığı teknik olarak kontrol edilmelidir. Hukuki izin alınmış olması, teknik olarak güvensiz bir uygulamayı meşru hâle getirmez. Aynı şekilde teknik olarak yapılabilir bir bağlantı da ortak mülkiyet kurallarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.
Masrafı yalnızca elektrikli araç sahipleri mi öder?
Bu sorunun cevabı kurulan sistemin niteliğine göre değişir. Şarj altyapısı bütün maliklerin kullanımına açık ortak bir yenilik olarak yapılıyorsa gider paylaşımı ile yalnızca belirli kişilerin özel kullanımına yönelik sistemin gideri aynı olmayabilir. Kat Mülkiyeti Kanunu m.42 ve ortak gider hükümleri birlikte değerlendirilmelidir.
Kurul kararında altyapı bedeli, cihaz bedeli, tüketilen elektriğin ölçümü, bakım masrafları ve yeni kullanıcıların sisteme katılımı açıkça düzenlenmelidir. Aksi hâlde ilk kurulumda anlaşma sağlansa bile birkaç ay sonra “elektriği kim ödüyor?” veya “sonradan katılan kişi altyapı bedeline ne kadar katılacak?” tartışması çıkabilir.
Ticari şarj istasyonu ile apartman içi şarj ünitesi aynı değil
Bakanlığın kolaylaştırıcı yaklaşımı, esas itibarıyla site ve apartman kullanıcılarının kendi araçlarını şarj etmesine yönelik sistemleri hedefler. Dışarıdan araç kabul eden, ücret karşılığı herkese hizmet veren ticari şarj işletmeleri bakımından enerji piyasası, işyeri ruhsatı ve Şarj Hizmeti Yönetmeliği kapsamında ek yükümlülükler doğabilir.
Bu nedenle yönetim kurulunun “gelir elde edelim, otoparka halka açık şarj istasyonu kuralım” kararı ile maliklerin kendi araçları için cihaz kurması aynı hukuki kategori değildir. Ticari kullanım planlanıyorsa EPDK düzenlemeleri ve yerel idare ruhsatları ayrıca incelenmelidir.
Yönetim haksız biçimde engelliyorsa ne yapılabilir?
Gerekli çoğunluk sağlandığı ve teknik şartlar yerine getirildiği hâlde yönetimin kararı uygulamaması ya da bir malikin keyfi biçimde kuruluma engel olması hâlinde Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamındaki başvuru yolları gündeme gelebilir. Buna karşılık tek bir malik ortak alana kurul kararı olmaksızın müdahale etmişse diğer maliklerin eski hâle getirme veya müdahalenin önlenmesi talebi de söz konusu olabilir.
Bu nedenle cihaz satın almadan önce hukuki statünün netleştirilmesi daha güvenlidir. Tapu ve proje, yönetim planı, kurul kararı taslağı, elektrik projesi ve dağıtım şirketi görüşü aynı dosyada tutulmalıdır. Şarj ünitesinin kurulacağı yerin ve elektrik hattının hukuken uygun olup olmadığının değerlendirilmesi için Meram Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
Kaynaklar
- EPDK — Site ve apartmanlarda şarj ünitesi kurulumu ve 23.07.2024 tarihli Bakanlık görüşü
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 11.03.2025 değişikliği
- 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, m.19 ve 42
